Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, OVHIPEC-1 çalışmasında evre III yumurtalık kanseri hastalarında yaşam süresini uzattığı belirlenen sıcak kemoterapinin her hastaya değil, yalnızca doğru adaylara ameliyat sırasında uygulandığını vurguladı.
Evre III epitelyal yumurtalık kanseri hastalarında yürütülen klinik çalışmalarda yaşam süresini uzattığı ve nüksü geciktirdiği gösterilen sıcak kemoterapi, karın içi yayılım gösteren vakalarda cerrahiye destek sunuyor.
Over kanseri olarak da bilinen yumurtalık kanseri, karın zarına ve karın içindeki organların yüzeylerine yayılabiliyor. Bu durum ameliyatın boyutunu sadece yumurtalıklarla sınırlı bırakmayabiliyor. Tedavi rotası çizilirken hastalığın yaygınlığı, kitlenin özellikleri ve hastanın sağlık tablosu bir arada inceleniyor. Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, sıcak kemoterapinin süreçteki yerinin iyi anlaşılması gerektiğini ve HIPEC yönteminin her hastada rutin biçimde kullanılmadığını aktarıyor.
Cerrahi öncesi kemoterapi uygulanan ve sonrasında ameliyat edilen seçilmiş evre III epitelyal yumurtalık kanseri hastalarında HIPEC yönteminin yararı bilimsel olarak belgeleniyor. Yürütülen OVHIPEC-1 çalışmasının uzun vadeli verileri, cerrahi işleme HIPEC eklenmesinin hastalığın ilerlemesini geciktirebildiğini ve sağkalım süresini uzatabildiğini ortaya koyuyor.
Tümörün ilk kez tekrarladığı, platin bazlı kemoterapiye olumlu yanıt veren ve gözle görülen tümörlerin tamamen temizlenebildiği özel hasta gruplarında da yaşam süresi avantajı bildiren araştırmalar mevcut. Fakat bu hasta profilinde ciddi yan etkilerin yükseldiği gözlendiği için hedeflenen fayda ile potansiyel risklerin titizlikle dengelenmesi şart koşuluyor.
Kahramanoğlu, sonuçların her evre ve tümör grubuna mal edilemeyeceğini bildirerek hastanın genel performansı, böbrek fonksiyonları, tedaviye cevabı ve cerrahi sınırların kritik olduğunu aktarıyor. Güncel ASCO kılavuzu, cerrahi öncesi kemoterapi gören, genel durumu ile böbrek değerleri uygun evre III hastalarda yöntemin cerrahi esnasında sunulabileceğini belirtiyor.
Klinik değerlendirme kriterlerini özetleyen Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, şunları söylüyor:
“Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.”
Açılımı hipertermik intraperitoneal kemoterapi olan işlem, ısıtılmış özel kemoterapi sıvısının operasyon sırasında bir sistem desteğiyle karın içinde belirli bir müddet dolaştırılması tekniğini kapsıyor. Görünür odakların cerrahiyle alınmasının ardından başlatılan tedaviyle, geride kalabilecek mikroskobik kanser hücreleri yok edilmek isteniyor. Sıcaklık derecesi, ilaç bileşimi ve işlem süresi belirlenen protokollere göre yürütülüyor.
Uygulamanın sınırlarına değinen Kahramanoğlu, şu uyarıda bulunuyor:
“Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”
Ameliyatlardaki temel gayenin hastayı riske atmadan tümöral yapıların tamamen temizlenmesi olduğunu hatırlatan Kahramanoğlu, ameliyat prensiplerini şöyle açıklıyor:
“Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”
İleri evrelerde cerrahinin zamanlaması hastaya göre şekilleniyor, kimi vakada doğrudan ameliyat yapılırken kimi vakada öncelikle kemoterapi veriliyor. Bu kritik kararın jinekolojik onkoloji değerlendirmesiyle alınması gerekiyor. Karmaşık cerrahiler anestezi, gerektiğinde yoğun bakım, medikal onkoloji ve bakım servislerinin tam uyumunu şart koşuyor. Kahramanoğlu, planlamanın değerini şu ifadelerle özetliyor:
“Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”
