2025’te 4,57 trilyon liraya ulaşan e-ticaret pazarına yapay zekalı alışveriş entegrasyonu

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında yüzde 52,2 büyüme kaydederek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ve dolar bazında yaklaşık yüzde 29 artışla 115 milyar doların üzerine çıkan Türkiye e-ticaret pazarı için yeni bir yapay zeka entegrasyonu duyuruldu.

Fiberport, geliştirdiği bu yeni yapıyla internetten alışveriş yapan kullanıcıların ürün kodunu, resmi adını veya teknik terimlerini bilmediği durumlarda devreye giren bir alışveriş deneyimi sağlıyor. Alıcı ne aradığını günlük konuşma diliyle aktarıyor, yapay zeka asistanı ise bu talebi firmanın doğrulanmış katalog verileriyle karşılıyor. Sağlanan bilgiler yetersiz kaldığında asistan olasılıklar üretmek yerine kullanım amacı, ölçü veya model detaylarını sorarak eksikleri tamamlıyor. Kampanya, anlık stok ve fiyat verileri sohbet geçmişi yerine direkt olarak mağazanın veritabanından alınıyor.

Şirket, sunduğu ChatGPT e-ticaret entegrasyonu modelinin sıradan bir mesajlaşma botu olmadığını, mağaza verileriyle çalışan somut bir alışveriş kanalı olduğunu vurguluyor. Yapay zeka kanalları üzerinden alışveriş imkanı oluşturan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu açıklayan marka, çözümü büyüyen e-ticaret şirketlerinin erişimine açıyor.

Sipariş adımları ve yapay zekanın sağladığı işlemler

Platform üzerinden hayata geçirilebilen işlemler belirli kurallar dahilinde yürütülüyor:

• Ürün arama ve karşılaştırma. Marka, kategori, teknik özellik ya da kullanım alanına göre katalog taranıyor. Ürün kıyaslamalarında yalnızca sistemdeki kesin bilgiler kullanılıyor, bilinmeyen özellikler saklanmıyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Kampanya, para birimi, stok ve fiyatlar mağaza sisteminden doğrulanıyor. Toptan satış iskontoları, taban sipariş adetleri ve özel listeler müşteri doğrulaması sonrası gösteriliyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen kanallarda seçilen ürünlerle sepet kuruluyor, kullanıcının adet artırma gibi devam talepleri aynı süreçte tamamlanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Yetkilendirilmiş müşterilerin sipariş ve kargo takipleri doğrudan sisteme bağlanarak aktarılıyor. İade başvurusu almak ile tutar iadesini yapmak birbirinden ayrı operasyonel yetkilerde tutuluyor.

Sistemde Türkiye’ye özgü ticari dinamikler de gözetiliyor. KDV dahil veya hariç fiyatlama, taksit seçenekleri, Türk lirası bazlı listeler, nakit ve havale indirimleri, ücretsiz kargo limitleri mağazanın kurallarına göre yürütülüyor. Yapay zeka kendi inisiyatifiyle indirim veya teslim süresi tanımlayamıyor. PayTR, iyzico ve bankaların sanal POS sistemleri mevcut anlaşmalara göre inceleniyor; kredi kartı verileri kesinlikle sohbet ekranına girilmiyor. Ödemenin gerçekleştiği bilgisi yalnızca ödeme kuruluşunun onaylı sunucu bildirimiyle teyit ediliyor. Bağlantı kesintilerinde müşteriden mükerrer tahsilat yapılmasını önlemek amacıyla tekilleştirme ve mutabakat sistemleri devreye alınıyor.

Mağaza altyapısını koruyan ödeme mimarisi

Sistemin benimsediği ödeme yaklaşımı, küresel teknoloji şirketlerinin tercihlerini yansıtıyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT bünyesindeki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün gerekli esnekliği sağlamadığını belirterek, mağazaların kendi ödeme sistemlerini kullanabilmesinin önünü açmış ve ağırlığı ürün keşfine vermişti. Google da Ocak 2026’da Shopify ortaklığıyla Universal Commerce Protocol (UCP) altyapısını duyurmuş, Gemini ve AI Mode üzerinden ödeme adımlarını ilk olarak ABD’deki uygun mağazalarla başlatmıştı.

Şirket, yerli satıcılar için sohbet içinde ödeme beklemek yerine, ürün seçimi ve sepet oluşturmayı yapay zekaya devredip ödemeyi sitenin kendi kasasında tutan modeli temel yaklaşım olarak sunuyor. Bu kurgu, "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" ilkesiyle özetleniyor. Böylece firmanın kargo seçenekleri, sanal POS anlaşmaları, fatura ve adres bilgileri mevcut sisteminde kalmaya devam ediyor.

Satıcı hesabı ve ödeme altyapısı imkan verdiğinde tahsilatın bir kısmının sohbet ortamında tamamlanması ikinci bir seçenek olarak ele alınıyor. Ancak bunun sadece bir API entegrasyonu olmadığı; provizyon, onay, işlem iptali ve iade süreçlerinin ayrı ayrı test edilmesi gerektiği bildiriliyor. Claude, Perplexity, Microsoft Copilot, ChatGPT ve Google Gemini gibi platformların teknik yetenekleri farklı olduğundan süreç her mağaza ve ödeme sağlayıcısı için özel değerlendiriliyor. Bahsi geçen platformlar ticari ortaklık değil, entegrasyon sahası olarak görülüyor.

Altyapının kurulması için Shopify, WooCommerce, T-Soft, Ticimax, ikas veya özel yazılımların değiştirilmesi şart koşulmuyor; öncelikle bu sistemlerin API limitleri, sepet bağlama imkanları ve yetkileri kontrol ediliyor. Belirtilen yazılımlar hazır bir modül taahhüdü değil, teknik uygunluk sahasını simgeliyor. Siparişlerin tablolarda, stokların farklı programlarda kaldığı dağınık yapılarda ilk iş ana veri kaynağını netleştirmek oluyor. Eski fiyatı ya da hatalı stoğu daha çabuk aktarmanın fayda getirmeyeceği belirtilerek muhasebe, ERP, depo ve kargo bağlantıları tek bir çerçevede çözümleniyor.

Protokol ayrımları ve pilot kurulum aşamaları

Süreçte adı geçen protokoller bir diğerinin muadili olarak kullanılmıyor:

• Anthropic’in geliştirdiği MCP (Model Context Protocol), yapay zekanın ürün arama veya sepet oluşturma komutlarını çalıştırmasına aracılık eden protokoldür.
• OpenAI ve Stripe iş birliğindeki ACP (Agentic Commerce Protocol), ChatGPT üzerinden yürütülen ticarette satın alma ve katalog kurallarını belirleyen açık yapıdır.
• Google ve Shopify tarafından hazırlanan UCP (Universal Commerce Protocol), sepet, kullanıcı tanımlama ve ödeme yeteneklerini tek standarta bağlayan yapıdır.

İşlemlerde ürün listeleyen sistem ile iade veya tahsilat yapan sistemin yetkileri ayrı tutuluyor. OAuth, oturum ayrımı, hız sınırları ve işlem kayıtları uygulanıyor; API anahtarları sohbet ekranında açıkta bırakılmıyor. Mükerrer siparişleri engellemek için idempotency anahtarları ve webhook kontrolleri kullanılıyor. Katalog metinlerindeki ifadeler sistem yetkisi yerine geçmiyor.

Çözüm özellikle dört şirket profili için verimlilik vadediyor:

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. Belirli cihazlara hangi parçanın uyacağını net kayıtlarla müşteriye sunmak isteyenler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Özel iskonto listelerini, asgari adet sınırlarını ve teklif süreçlerini yönetmek isteyenler. Bu modelde kartla satış şart sayılmıyor, onaylı teklif talebi de başarı kabul ediliyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterilerin filtre kullanmadan kullanım amacına göre ürünlere erişmesini amaçlayanlar.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Kargo ve sipariş takiplerini net verilerle yanıtlayıp gerekirse konuyu müşteri temsilcisine aktarmak isteyenler.

Katalog verisi düzensiz olan işletmelerde proje doğrudan yapay zeka kurulumuyla değil, varyant ve ürün kimliği sorunlarının çözülmesiyle başlıyor. Referans gösterilen MakineUstası projesi bu yapıyı örnekliyor. Firmanın 2019’dan beri sürdürdüğü hırdavat ve el aletleri çalışmasında makine modelleri, teknik parçalar ve şemalar arasındaki bağlar eksiksiz yönetiliyor; yapay zeka keşif katmanı bu veri altyapısına kuruluyor.

Kurulum süreci belirli adımları takip ediyor:

• Altyapı, katalog kalitesi, stok kaynağı, ödeme aracı, hedef kitle ve kullanım senaryoları analiz ediliyor.
• Eksik nitelikler, hatalı fiyatlar ve tanımlama sorunları tespit ediliyor.
• Kapsamı daraltılmış ürün grubunda gerçek sorularla arama başarısı test ediliyor.
• Sepet ve kasa süreci test ortamında doğrulanıyor, canlıya geçiş onayı alınıyor.
• Yayındaki sistem için hata logları, katalog güncellemeleri, harcama sınırları ve sürüm takibini içeren periyodik bakım düzeni işletiliyor.

Başarı metriği mesaj adedine göre değil; keşif, sepet, ödeme ve tamamlanan sipariş arasındaki zincire göre ölçülüyor. Satış garantisi verilmezken; takvim ve maliyetler veri düzeni, altyapı olanakları ve güvenlik ihtiyaçlarına göre şekilleniyor. Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.’nin 26 yıllık tecrübesiyle kurumsal yazılım, teknik SEO, yapay zeka ajanları ve RAG çözümleri üreten markanın detaylarına fiberportglobal.com adresi üzerinden ulaşılabiliyor.