Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’nda yaptığı sunumda, Türkiye Yüzyılı vizyonu kapsamında güvenli, modern ve erişilebilir konut hedeflerini açıkladı. Deprem sonrası yapılan konutlar, kentsel dönüşüm ve sosyal konut projeleriyle ilgili önemli bilgiler paylaştı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, AK Parti Osmaniye Milletvekili Derya Yanık’ın başkanlığında kritik bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantının ana ekseni, insan onuruna yaraşır bir yaşamın vazgeçilmez unsuru olan barınma hakkıydı.
Yanık, barınma hakkının sadece dört duvardan ibaret olmadığını, aynı zamanda güvenlik, sağlık ve toplumsal esenliğin de temelini oluşturduğunu vurguladı. Anayasa’nın 57. maddesinin devlete bu konuda net görevler yüklediğini, uluslararası insan hakları metinlerinde de bu hakkın altının çizildiğini belirtti.
6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Komisyon’un süreci yerinde ve titizlikle takip ettiğini anlatan Yanık, depremzedelerin kalıcı konutlarına kavuşmasının getirdiği sevincin sadece bir inşaat başarısı değil, aynı zamanda yeniden inşa edilen insan onuru ve güvenin bir simgesi olduğunu ifade etti.
Bu muazzam çabadaki katkılarından dolayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a ve Bakanlık çalışanlarına gönülden teşekkürlerini iletti.
Derya Yanık’ın açılış konuşmasının ardından kürsüye gelen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Temel İnsan Hakları Kapsamında Barınma Hakkı ve Bu Çerçevede Bakanlığın Çalışmaları” başlığıyla çarpıcı bir sunum yaptı.
Kurum, özellikle COVID-19 pandemisiyle başlayan süreçte hem küresel hem de yerel ölçekte erişilebilir konut beklentisinin tavan yaptığını belirtti. İklim değişikliğinin yol açtığı göç dalgalarının bu ihtiyacı daha da körüklediğini vurguladı.
“Sadece 2025 yılına baktığımızda, iklim göçmenlerinin sayısı 250 milyona yaklaşmış durumda,” diyen Kurum, Türkiye’nin yakın coğrafyasındaki savaşlar ve yaşadığımız yüzyılın felaketi depremlerin, konut talebi üzerinde ciddi bir etki yarattığını dile getirdi. Bakanlık olarak vatandaşların ev sahibi olma oranını en üst seviyeye çıkarmak için tüm araçları etkin bir şekilde kullandıklarını ekledi.
Türkiye’nin inşaat sektöründeki küresel gücüne dikkat çeken Kurum, Türk müteahhitlerinin 137 ülkede faaliyet gösterdiğini, dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhitlik firması listesinde 45 firmayla dünya ikincisi olduğumuzu gururla ifade etti.
Bu muazzam kapasitenin, yaşanan afetlerde ve büyük projelerde en verimli şekilde kullanıldığını belirten Bakan, 6 Şubat depremlerinin 11 ilimizi derinden etkilediğini ve 53 bini aşkın can kaybına yol açtığını hatırlattı. Depremin doğrudan maliyetinin 104 milyar doları, dolaylı maliyetinin ise 150 milyar doları bulduğunu açıkladı.
Her afette olduğu gibi, bu büyük felakette de hızla reaksiyon gösterdiklerini anlatan Kurum, “11 ilimizde depremin 3. ve 4. gününde yeni yerleşim yerleri için çalışmalara başladık, 15. günde ilk temeli attık ve 45. gününde ilk evimizi teslim ettik,” dedi. Bu çalışmaların meyvelerini vermesiyle 27 Aralık’ta Hatay’da 455 bininci konutun anahtarlarının hak sahibine teslim edildiğini anımsattı.
Sadece şehir merkezlerinin değil, köylerin de depremden etkilendiğini belirten Bakan, 11 ildeki 4 bin 333 köyde 62 bin köy evinin inşa edildiğini vurguladı. Üstyapı projelerinin yanı sıra 11 bin kilometrelik altyapı çalışmasıyla şehirlerin eskisinden daha güçlü ve modern hale getirildiğini de sözlerine ekledi.
Afetlere hazırlık anlamında da önemli çalışmalar yürüttüklerini belirten Kurum, Türkiye nüfusunun yüzde 70’e yakınının deprem riskli bölgelerde yaşadığına dikkat çekti. Bu çerçevede 81 ilde kentsel dönüşüm çalışmalarının aralıksız sürdüğünü söyledi.
“Bugüne kadar 2 milyon 510 bin bağımsız bölümün dönüşümünü gerçekleştirdik,” diyen Bakan, özellikle İstanbul’un bu dönüşümde öncelikli olduğunu ve yapılan her iki projeden birinin İstanbul için olduğunu vurguladı. “İstanbul’u siyaset üstü bir anlayışla, 39 belediyemizle birlikte dönüştürmek için çabalıyoruz,” dedi.
2023’te başlatılan ‘Yarısı Bizden Kampanyası’ ile İstanbul’da 78 bin bağımsız birimin dönüşümünün hız kazandığını belirtti. Sağlam konutlara ulaşma ve dirençli şehirler inşa etme hedeflerinin bir diğer ayağının da sosyal konut projeleri olduğunu ifade etti.
TOKİ aracılığıyla bugüne dek 1 milyon 750 bin sosyal konutu milletin hizmetine sunduklarını aktaran Kurum, ‘Ev Sahibi Türkiye’ sloganıyla hayata geçirilen 81 ildeki 500 bin sosyal konut projesine 5 milyondan fazla başvuru yapıldığını hatırlattı.
“Söz verdiğimiz gibi kuralarımızı hızla çekiyoruz. Şu ana kadar 26 ilde 96 bin 272 hak sahibini belirledik. Mart ayında tüm kuraları tamamlayacak, 2027 Mart’ta da evlerimizi teslim etmeye başlayacağız,” müjdesini verdi.
Bakan Kurum, ev sahibi olmayan tek bir vatandaş kalmayana dek sosyal konut üretimini sürdüreceklerini, bu yolda tüm imkanları seferber ettiklerini dile getirdi. “Gayrimenkul Sertifikası” ve “Emlak Katılım Yatırım Finansmanı” gibi yenilikçi araçlarla sürdürülebilir bir konut piyasası oluşturmaya katkı sağladıklarını belirtti.
Türkiye’nin konut üretimindeki güçlü kurumsal kapasitesinin dünya genelinde takdir gördüğünü ifade eden Kurum, özellikle yüksek kiralar ve hayat pahalılığı gibi vatandaşın şikayetçi olduğu konulara karşı da tedbirler aldıklarını vurguladı. Emeklilerin sıkıntılarını hafifletmek ve gençlerin ev sahibi olma umudunu yeşertmek için her türlü aracın değerli olduğunu söyledi.
Sadece konut yapmakla kalmadıklarını, sürdürülebilir şehircilik anlayışıyla yeni bir kent ortamını da milletin hizmetine sunduklarını işaret eden Kurum, “İnanıyorum ki ‘Asrın İnşası’nda yazdığımız başarı öyküsünü, Yüzyılın Konut Projesi ve yeni projelerle zirveye taşıyacağız. ‘Türkiye Yüzyılı’nı güvenli evlerin, mutlu ailelerin ve güçlü şehirlerin yüzyılı yapacağız,” sözleriyle vizyonunu pekiştirdi.
Bakan, bu hedefe ulaşmada her türlü öneri ve talebi dikkate alacaklarını, projeleri milletle birlikte hayata geçirmeye devam edeceklerini vurgulayarak konuşmasını tamamladı. Toplantı, milletvekillerinin görüşlerini dile getirmesi ve Bakan Kurum’a sorular yöneltmesiyle sona erdi.
