Enerji Uzmanı Mehmet Doğan, Ortadoğu’daki gerilimde hedef alınan enerji altyapısının onarımının yıllar süreceğini ve küresel enerji dengesini bozacağını belirtti.
Ortadoğu’da devam eden gerilimde, İran ve İsrail arasındaki çatışmaların ikinci haftasından itibaren sivil enerji altyapıları hedef alınmaya başlandı. Enerji Uzmanı Mehmet Doğan, özellikle Katar’daki dünyanın en büyük LNG tesisi Ras Laffan gibi kritik noktaların vurulmasının, bu tesislerin onarımını ve küresel enerji tedarikini yıllarca aksatacağını vurguladı.
Savaşın üçüncü haftasına girilirken, başkent Tahran dahil birçok İran kenti güçlü saldırılara maruz kaldı. İran, İsrail’in yanı sıra Körfez ülkeleri üzerinden de karşılık verdi. İlk başlarda askeri hedefler konuşulurken, taraflar artık birbirini ‘pes ettirmek’ amacıyla sivil altyapılara yöneldi.
İran’ın stratejik bir limanının vurulmasının ardından, dünyanın LNG merkezi olan Katar’daki enerji üssü alevler içinde kaldı. Bu tür saldırılar sahayı doğrudan etkileyen hızlı sonuçlar doğururken, asıl sorun yıllar sonra bile hissedilecek büyük ekonomik ve sosyal sıkıntıların tohumlarını ekiyor.
Enerji Uzmanı Mehmet Doğan, mevcut zorlukların bir kısmının savaştan önce başladığını belirtti. Yapay zekanın artan etkisiyle enerji ekipmanları tedarik zincirinde kırılmalar yaşandığını ifade etti. Eskiden veri merkezlerinin bu denli yüksek enerjiye ihtiyaç duymadığını, ancak milyarlarca işlem yapan yapay zekanın tabloyu değiştirdiğini ekledi.
Yapay zeka veri merkezlerini besleyecek enerji altyapısının henüz hazır olmaması, dev teknoloji şirketlerini kendi türbinlerini kurmaya yöneltti. Bu durum, türbin ve enerji üretimine yönelik yoğun talebin savaş öncesinde dahi küresel dengeyi bozduğunu gösteriyor. Gaz türbinlerinin yapımı için üreticiler 4 ila 7 yıl arasında süreye ihtiyaç duyuyor.
Mehmet Doğan, İran-İsrail-ABD arasındaki savaşın bu denkleme eklenmesiyle durumun daha da karmaşıklaştığını belirtti. Katar’daki Ras Laffan tesisinin vurulmasını değerlendirirken, sadece bugünün değil gelecek yılların da etkileneceğini açıkladı. Tesiste gaz türbinleri içeren ‘train’ adı verilen ünitelerin zarar gördüğü bilgisi paylaşıldı.
Büyük ölçekli bir gaz türbini için üreticilerin en az 6-7 sene sonraya teslim tarihi verdiğini, daha küçüklerde bu sürenin 4 yıla düştüğünü aktardı. Teslimat sonrası montaj ve deneme süreçleri de ek süre gerektiriyor. Doğan, savaş bugün bitse bile İran, İsrail, Suudi Arabistan veya Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin zarar gören enerji altyapılarını yerine koyabilmelerinin çok uzun yıllar süreceğini ifade etti.
Yapay zekanın bozduğu küresel enerji denklemine bir de savaşın eklenmesi, durumu daha da kritik hale getirdi. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Trump’ın geçmişte “İran’ın tüm elektrik üretim altyapısını vururuz” şeklindeki açıklaması, son derece tehlikeli bir kapının açılması anlamına geliyor. Bu sınırın aşılması durumunda dünyanın toparlanmasının mümkün olmayacağı uyarısı yapıldı.
Yorum Yap