Kahramanmaraş ve Hatay depremlerinin ardından geçen üç yılda, bölgenin yeniden inşası için adeta bir seferberlik ilan edildi. Merkezi bütçeden 3,6 trilyon liranın üzerinde bir kaynak ayrılarak konuttan eğitime, istihdamdan sanayiye kadar birçok alanda köklü değişimler yaşandı. Bu devasa çabalarla bölge, eskisinden daha güçlü bir geleceğe adım atıyor.
Asrın felaketi olarak tarihe geçen Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremlerin üzerinden üç yıl geçti. Bu süreç, bölgenin küllerinden yeniden doğuşuna tanıklık eden, adeta bir ulusal seferberliğin hikayesine dönüştü. Devletin tüm imkanlarını ve milletin sarsılmaz dayanışmasını arkasına alan bu büyük hamle, “Yeniden İmar ve Gelişme Raporu” ile gözler önüne serildi. Raporda, felaketin derin izlerini silmek ve afet risklerini bertaraf etmek için atılan devasa adımlar detaylandırılıyor.
Merkezi Yönetim Bütçesi’nden ayrılan kaynaklarla, depremin yol açtığı hasarların telafisi ve bölgenin geleceğe daha güvenle bakması için muazzam bir yatırım yapıldı. 2025 yılı sonuna dek tam tamına 3,6 trilyon lira – ki bu yaklaşık 91,5 milyar dolara tekabül ediyor – harcanmış olacak. Bu, sadece bir maliyet değil, aynı zamanda umuda ve direnişe yapılan dev bir yatırımın göstergesi.
Depremzedelerin en temel ihtiyacı olan barınma, bu sürecin ana odak noktası oldu. Kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası paydaşların eş güdümlü çabalarıyla, kalıcı konutların inşasında sona yaklaşıldı. Bugüne dek düzenlenen kura törenleriyle 433 bin 667 konut ve 21 bin 690 iş yeri sahiplerini buldu. Bu sayılar, sadece binalar değil, yeniden filizlenen hayatların da sembolü.
Eğitim, bir toplumun geleceğidir. Deprem bölgesinde eğitim-öğretim faaliyetlerinin aksamadan sürmesi için 13 bin 321 derslik inşasına 72 milyar lira, 2 bin 776 dersliğin güçlendirilmesine ise 6,9 milyar lira harcandı. Tüm bu çalışmalar tamamlandığında, bölgedeki derslik sayısında yüzde 15’lik bir artış bekleniyor. Üniversiteler de unutulmadı; fakülte binalarının yenilenmesi, güçlendirilmesi ve kampüs altyapılarının onarımı için 5,1 milyar lira ayrıldı. 2026 Yatırım Programı’nda ise üniversiteler için ek 2,4 milyar lira ödenek tahsis edildi.
Deprem, ne yazık ki iş gücü piyasasında da derin yaralar açtı. Bu yaraları sarmak ve istihdam kaybını önlemek adına aktif iş gücü politikaları devreye sokuldu. Bölgedeki 11 ilde 60 bin 582 kişi işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından faydalandı, bu alana yaklaşık 2,9 milyar lira kaynak aktarıldı.
Yerel yönetimlerin hizmetlerini kesintisiz sürdürebilmesi için altyapı yatırımlarının yanı sıra çevre düzenlemesi, araç ve ekipman temini için merkezi bütçeden yaklaşık 4 milyar lira nakdi destek sağlandı. Toplam proje tutarı 21,9 milyar lirayı bulan projelerle belediyelerin acil ihtiyaçları gideriliyor.
Özellikle elektrik dağıtım şebekelerinde meydana gelen hasarların giderilmesi için 2025 sonuna dek yaklaşık 51,1 milyar lira harcanması planlanıyor. Bölgenin enerji altyapısı, kesintisiz hizmet sunumu için adeta baştan inşa ediliyor.
Kara yolu ve otoyollarda oluşan hasarların giderilmesi için geçen yıl sonu itibarıyla 19,8 milyar lira harcandı. Yeni yerleşim yerlerine erişim için 40 milyar lira, kent içi yolların onarımı için 8,5 milyar lira ayrıldı. Demir yolu hatlarının onarımı için ise 2025 sonuna kadar 26,4 milyar lira yatırım yapılacak, 2027’ye kadar bu rakam 31,5 milyar liraya ulaşacak. Tarım sektörü de unutulmadı; 2025’te 11 ilde toplam 17,4 milyar lira destek ödemesi gerçekleştirildi.
Türkiye’nin önemli üretim ve ihracat üssü olan bu bölgede, özellikle imalat sanayisinin toparlanması büyük önem taşıyor. KOSGEB ve kalkınma ajanslarının destekleriyle KOBİ’lere yönelik 17,6 milyar liralık kaynak harekete geçirildi. Küçük sanayi sitelerinin yeniden inşası ve sanayicilere verilen desteklerle bölgenin ekonomik çarkları yeniden hızla dönmeye başladı.
Raporda, ekonomik ve sosyal etkisi bu denli büyük olan depremin ardından yürütülen kapsayıcı, planlı ve birbirini tamamlayan yoğun çalışmalar neticesinde toparlanma sürecinin büyük ölçüde tamamlandığı belirtiliyor. Finansman ve insan kaynağı seferberliğiyle, vatandaşların kalıcı konut ihtiyaçlarının karşılanması, kamu hizmetlerinin etkin yürütülmesi ve ekonomik-sosyal hayatın iyileştirilmesi konularında büyük ilerleme kaydedildiği vurgulanıyor. Bölge, eskisinden daha dirençli ve modern bir yapıya kavuşarak, geleceğe umutla bakıyor.
Hayatadair.com.tr, gündem, dünya, eğitim, ekonomi, magazin, sağlık, spor ve teknoloji alanlarında güncel ve tarafsız haberleri okuyucularıyla buluşturan kapsamlı bir haber platformudur.