Alberta Başbakanı Smith, eyaletin bağımsızlık referandumu taleplerini desteklediğini ve mahkeme kararlarının bu süreci durduramayacağını bildirdi.
Alberta Başbakanı Danielle Smith, Perşembe günü televizyondan halka seslenerek, eyaletin Kanada’dan ayrılma yönündeki referandum taleplerini desteklediğini açıkladı. Smith, yaklaşık 700 bin imzaya ulaşan bağımsızlık yanlısı ve karşıtı dilekçelerin mahkeme kararlarıyla sessizliğe gömülmesine izin vermeyeceğini belirtti. Bu açıklama, 19 Ekim’de yapılması planlanan referandum öncesinde bir yargıcın dilekçeyi iptal etmesi üzerine geldi.
Alberta’da 19 Ekim’de düzenlenecek referandumda seçmenlere “Alberta Kanada’nın bir eyaleti olarak kalmalı mı, yoksa Alberta Hükümeti, Alberta’nın Kanada’dan ayrılıp ayrılmayacağı konusunda bağlayıcı bir eyalet referandumu düzenlemek için Kanada Anayasası uyarınca gerekli yasal süreci başlatmalı mı?” sorusu yöneltilecek. Başbakan Smith, kendisinin ve hükümetinin Alberta’nın Kanada’nın bir parçası olarak kalmasından yana oy kullanacağını açıkça ifade etti.
Ancak Smith, eyaletteki bir yargıcın bağımsızlık referandumu talep eden halk dilekçesini iptal etmesine sert tepki gösterdi. Yargıç, bu kararı yerli “İlk Uluslar” gruplarına danışılmadığı gerekçesiyle almıştı. Başbakan Smith, tek bir yargıcın hatası nedeniyle yüz binlerce Albertalının sesinin kısılamayacağını, eyaletin geleceğine mahkemelerin değil, halkın karar vereceğini vurguladı.
Kanada Başbakanı Mark Carney, eyaletin ayrılma yönündeki herhangi bir girişiminin “Netlik Yasası” kurallarına uygun olması gerektiğini hatırlattı. Bu yasa, 1995 Quebec referandumunun ardından yürürlüğe girmişti.
Netlik Yasası’na göre, gelecekteki bağlayıcı bir bağımsızlık referandumunda seçmenlerin “net bir çoğunluğunun” onay vermesi gerekiyor. Ayrıca referandum sorusunun dilinin federal meclis denetiminden geçecek kadar açık olması şart koşuluyor. Bu şartlar sağlansa dahi Alberta’yı federal hükümetle uzun ve zorlu ayrılık müzakereleri bekliyor.
Batı eyaleti Alberta’da federal hükümete yönelik hoşnutsuzluk, doğal kaynakların yönetimi ve iklim yasaları nedeniyle uzun süredir derinleşiyor. Birçok Albertalı, zengin kaynaklarıyla ülkeye aldıklarından daha fazla katkı sağladıklarını savunuyor.
Başbakan Carney, federal gücün Ottawa’da merkezileşmesini eleştiren Smith yönetimiyle uzlaşma sağlamak adına adımlar attı. Daha önce Pasifik kıyısına uzanacak bir petrol boru hattı inşasını da içeren iklim ve enerji anlaşmasına imza atmıştı.
