Türkiye’de dolandırıcılık suçlarına karşı İçişleri Bakanlığı’nın hazırladığı DOLUNAY Projesi devreye giriyor. Finansal suçlarda ‘zaman asimetrisini’ ortadan kaldırmayı hedefleyen proje, suçlara dakikalar içinde müdahale edecek.
Türkiye’de mal varlığına karşı işlenen suçların yüzde 72,6’sını oluşturan 156 bin 68 dolandırıcılık vakasına karşı mücadelede yeni bir dönem başlıyor. İçişleri Bakanlığınca hazırlanan DOLUNAY Projesi, finansal suçlardaki zaman kaybını önleyerek suçluların saniyeler içinde para transferi yapmasına karşı dakikalar içinde müdahale etmeyi hedefliyor.
Mevcut sistemde suçluların hesaplardan haksız kazanç transferini saniyeler içinde gerçekleştirmesine karşılık, mağdurun müracaatı, savcılık müzekkeresi ve banka tedbiri haftalar sürebiliyor. Bu durum, faillere zaman avantajı sağlarken bürokrasinin suçlular lehine işlemesine neden oluyor.
24 saat esasına göre çalışacak Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi, savcıların anında hukuki kararlar almasını sağlayacak. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) kara para ve kripto varlık rotalarını deşifre ederken, Bankalararası Kart Merkezi (BKM) ve banka temsilcileri para trafiğini haritalandırarak şüpheli hesaplara anlık bloke uygulayacak.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) GSM operatörleriyle koordineli çalışarak dolandırıcıların iletişim hatlarını kesecek. Siber Güvenlik Başkanlığı zararlı bağlantıları ve oltalama sitelerini erişime engelleyecek. Emniyet ve jandarma birimleri ise saha istihbaratıyla şüphelileri tespit edip fiziki operasyonları yönetecek.
Vatandaşlar, mobil uygulama, 112 Acil Çağrı Merkezi veya kolluk birimleri aracılığıyla T.C. kimlik numarası, IBAN, SMS içerikleri, dekontlar ve zararlı internet bağlantılarını paylaşarak ihbarda bulunabilecek. Bu bildirim ve sisteme giriş süreci 10 dakikadan kısa sürede tamamlanacak.
Sisteme düşen veriler, yapay zeka destekli analiz altyapısı tarafından 1 dakikadan kısa sürede işlenecek. Yapay zeka, dolandırıcılık yöntemini, risk seviyesini ve suç ağının bağlantılarını analiz ederek profil oluşturacak. Gelişmiş algoritma, hangi kurumun ne tedbir alması gerektiğini belirleyip dosyayı Cumhuriyet savcısına dijital olarak sunacak. Savcı onayı 5 dakika, bankalar arası koordinasyon ise 2 dakika içinde tamamlanacak.
Bu süreçte MASAK’a mali analiz ve kripto varlık dondurma yönlendirmesi yapılacak. BTK suçta kullanılan GSM hatlarının iletişimini kesecek, Siber Güvenlik Başkanlığı ise zararlı bağlantıları engelleyecek. Tüm adli ve önleyici işlemler, “Acele Önlem ve Suç Önleme Tutanağı” adı altında tek bir dijital belgede birleştirilerek soruşturmayı yürütecek başsavcılığa anında sevk edilecek.
Operasyonun farklı aşamalarında vatandaşlara SMS ile bilgilendirme yapılacak. İlk olarak “Dolandırıcılık ihbarınız işleme alınmıştır” mesajı gönderilecek. Dosyanın adliyeye sevk edilmesiyle “Dosyanız başarıyla oluşturulup ilgili birimlere iletilmiştir. Anlık takip sağlanmaktadır.” bildirimi ulaştırılacak.
DOLUNAY Projesi’nin yasal zemine oturtulması için mevzuat hazırlıklarına başlandı. Projenin hayata geçirilmesi için ilgili kurumların görev, yetki ve sorumluluklarının netleştirilmesi, kurumlar arası veri paylaşımı ve anlık müdahale süreçlerine ilişkin düzenlemeler planlanıyor. Proje, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında yapılacak toplantıda ele alınacak.
