Ani baş dönmesi vertigo belirtisi olabilir. Kulak kristallerinin oynaması olarak bilinen BPPV’nin nedenleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında uzman görüşleri.
Ani baş dönmesi olarak bilinen vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin dönüyor, sallanıyor ya da hareket ediyormuş gibi hissettiği bir durumdur. Bu baş dönmesi genellikle denge kaybı, mide bulantısı ve günlük aktiviteleri sürdürmede zorluk gibi şikayetlerle birlikte seyreder. Kulak Burun Boğaz (KBB) Uzmanı Dr. Nargız Salahova, vertigo şikayetiyle başvuran hastalarda ilk adımın detaylı bir hikaye alımı ve muayene ile vertigonun kaynağını ayırt etmek olduğunu belirtti.
Vertigo farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Dr. Salahova, bazı durumlarda sorunun beyinden kaynaklanabildiğini ve bu durumlarda şiddetli baş dönmesi, yürüme güçlüğü, belirgin dengesizlik ve çift görme gibi nörolojik belirtiler görülebileceğini ifade etti. Bu tür vakalarda hastalar nöroloji uzmanına yönlendirilir. KBB alanında ise vertigonun en sık görülen nedeni kulak içindeki denge organıyla ilgili sorunlardır. Bunların başında halk arasında ‘kulak kristallerinin oynaması’ olarak bilinen Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV) gelir. BPPV, iyi huylu, kısa süreli ataklar halinde ortaya çıkan ve başın belirli pozisyonlarıyla tetiklenen bir vertigo türüdür.
Hastalık, özellikle 50 yaş sonrası bireylerde ve kadınlarda daha sık görülür. BPPV genellikle yatağa uzanma, yatakta dönme, başın yukarı ya da aşağı hareket ettirilmesi ve ani baş hareketleri gibi durumlarla tetiklenir.
BPPV’nin tanı ve tedavisinde özel manevralar uygulanır. Bu manevralarla kulak içindeki denge kristallerinin doğru konuma yönlendirilmesi hedeflenir. Bazı hastalarda vertigo rehabilitasyonu da gerekebilir. Sık tekrarlayan vertigo ataklarında dengeyi güçlendiren egzersizler, stabiliteyi artıran çalışmalar ve gövde stabilizasyonu tedavinin parçasıdır.
Vertigo yaşayan birçok kişi, baş dönmesinin tekrar etmesinden korkarak hareket etmekten kaçınır. Dr. Salahova, bunun yanlış bir yaklaşım olduğunu vurgulayarak, tedavinin önemli bir parçasının hastayı yeniden hareket etmeye teşvik etmek ve hareketsizliğin önüne geçmek olduğunu belirtti.
Baş dönmesi kısa süreli ve hafif olsa bile bazı durumlarda uzman değerlendirmesi gerekir. KBB Uzmanı Nargız Salahova, özellikle şiddetli ve uzun süren baş dönmesi, yürüme güçlüğü, çift görme, konuşma bozukluğu ve şiddetli dengesizlik gibi belirtiler varsa gecikmeden doktora başvurulmasını önerdi.
