Sakarya’da 6 kuşaktır işletilen 1500 yıllık tarihi su değirmeni, geleneksel üretim ve hak sistemiyle Anadolu kültürünü yaşatıyor.
Sakarya’nın Erenler ilçesinde 6 kuşaktır aynı aile tarafından işletilen yaklaşık bin 500 yıllık tarihi su değirmeni, doğal üretimi ve asırlık hak usulü ödeme sistemiyle Anadolu’nun köklü geleneklerini günümüze taşıyor. Değirmende, 3 kilometre mesafeden getirilen suyun gücüyle dönen taşlar arasında mısır ve buğday geleneksel yöntemlerle öğütülüyor.
Fabrikasyon üretime direnerek doğallığını koruyan değirmende, unun kalitesini artırmak amacıyla yaklaşık 300 kilogram ağırlığındaki taşlara 3 ayda bir el işçiliğiyle bakım yapılıyor.
Değirmende ödeme yöntemi olarak nakdin yanı sıra Anadolu’nun eski geleneklerinden olan ‘hak’ sistemi de uygulanıyor. Vatandaşlar, öğüttükleri ürünün karşılığında dilerlerse belirli bir miktar un veya buğdayı değirmenciye emek bedeli olarak bırakabiliyor. Güncel rakamlara göre 15 kilogramlık bir teneke mısırın öğütme bedeli 75 lira olarak uygulanıyor.
Değirmenin 6. kuşak işletmecisi Menderes Satıroğlu, Rumlardan kaldığı bilinen yapıyı 40 yıldır işlettiğini belirtti. Satıroğlu, dedesinin 1925-1930 yıllarında değirmeni devraldığını ve zamanla ahşap zeminin betonla yenilendiğini söyledi. Su ve taş değirmeni olmasının unun lezzetini ve kalitesini artırdığını vurguladı.
Eşine 20 yıldır yardım eden Sevgi Satıroğlu, bir çuval mısırın yaklaşık bir saatte un haline getirilebildiğini aktardı. Satıroğlu, bin 500 yıllık değirmene sahip çıktıklarını ve su değirmeninin nadir bulunması nedeniyle müşterilerin memnun olduğunu dile getirdi. Geleneksel üretimin tadını bilenlerin burayı özellikle tercih ettiğini sözlerine ekledi.
