Modern muharebeden finansal işlemlere kadar her alanda hayati öneme sahip zaman senkronizasyonunda dışa bağımlılığı bitiren HAVELSAN, geliştirdiği milli TimeMaster zaman sunucusuyla stratejik bir adım attı. Bu yenilik, deniz platformlarımızda çığır açacak.
Günümüzün karmaşık dünyasında, özellikle modern muharebe sistemlerinde, finansal operasyonlarda ve telekomünikasyon altyapılarında zamanın saliseler hatta nanosanat düzeyinde eşleşmesi, bir sistemin kusursuz çalışması için olmazsa olmaz bir mihenk taşı.
Bu kritik ihtiyaca karşılık, Türkiye’nin savunma sanayi devlerinden HAVELSAN, yurt dışı bağımlılığına son vermek amacıyla TimeMaster adını verdiği milli bir “zaman sunucusu” donanımı geliştirdi. Bu atılım, Mavi Vatan’daki gücümüzü bambaşka bir seviyeye taşıyor.
HAVELSAN Komuta Kontrol ve Savunma Teknolojileri Donanım Grup Müdürü Hayrettin Karabudak, bu gelişmenin ardındaki motivasyonu anlatırken, şirketin Gemi Veri Dağıtım Sistemi (FLEETSTAR) ve Denizaltı Bilgi Dağıtım Sistemleri (SUBSTAR) gibi deniz platformlarındaki lokomotif çözümlerinin yöneticiliğini yaptığını belirtti. Yaklaşık 15 yıldır yurt içinde ve dışında 65’e yakın denizaltı ve gemide HAVELSAN ürünlerinin kullanıldığını vurguladı.
Karabudak, pandemi sürecinde yaşanan tedarik zinciri sıkıntıları, bazı ülkelerin tekelleşme hevesleri ve uygulanan açık veya dolaylı ambargoların, ürün temininde ciddi zorluklara yol açtığına dikkat çekti. İşte tam da bu noktada, stratejik ürünleri millileştirme kararı, bir zorunluluktan öteye geçerek milli bir hedef haline geldi.
“Bir platformun en önemli verisi zamandır,” diyen Karabudak, ekledi: “Verileri hassas zaman ile senkronize etmezseniz, geminin, silahların, radarların ahenkli çalışmasını engelleyebilirsiniz. Her veri zamanla eşleşmeli; mili, mikro veya nano saniyeler bazında bu senkronizasyon hayati.” Bu boşluğu doldurmak için HAVELSAN, dış kaynak yerine kendi çözümünü üretme yoluna gitti.
Karabudak, bu çığır açan projeye 2-3 yıl önce başlandığını ve sonunda yazılımlarla entegre bir donanım çözümüne ulaşıldığını belirtti. Zaman sunucularının sadece zamanı saymakla kalmayıp, bunu farklı arayüzler üzerinden ihtiyacı olan sistemlere dağıtabilmesi gerektiğinin altını çizdi. Askeri alandaki özel senkronizasyon arayüzlerinin yanı sıra, sivil alanda da telekomünikasyon gibi sektörlerde yoğun kullanıldığını ifade etti.
Böyle bir ürünün geliştirilmesi, çevre koşulu testleri ve karmaşık entegrasyonlar nedeniyle ortalama 24 ila 36 ay sürdüğünü söyleyen Karabudak, “Şu anda kendi savaş gemilerimizde kullanabilecek düzeye geldik. Önümüzdeki aylardan itibaren teslim edeceğimiz FLEETSTAR Gemi Veri Dağıtım Sistemleri’nde bunu bahriyemizin kullanımına sunmayı planlıyoruz,” müjdesini verdi.
Hayrettin Karabudak, gemilerde genellikle rubidyum atomik saatli zaman sunucuları bulunduğunu ve HAVELSAN’ın bu milli ürünlere TimeMaster adını verdiğini yineledi. TimeMaster’ların küresel uydu sistemleri (GNSS) aracılığıyla zamanı alıp, çeşitli arayüzler üzerinden dağıttığını anlattı.
“Savaş yönetim sistemleri (ADVENT gibi), radarlar, elektro-optikler, sensörler; hepsi hassas zaman bilgisine muhtaç,” diyen Karabudak, bu sayede tüm sistemlerin aynı mikro saniyede veya çok yakın zamanlarda senkron çalışabildiğini vurguladı. Bu eş zamanlılık, birden fazla platformun veri paylaşımı yapmasını, bir geminin radarıyla diğerinin silahının atış yapabilmesini mümkün kılarak müşterek harekat yeteneğimizi zirveye taşıyor.
Veri iletimindeki zaman farkının bile ölçülebildiği bu sistemlerin değerinin paha biçilemez olduğunu belirten Karabudak, “O yüzden zaman sunucuları platformların olmazsa olmaz öğelerinden biridir,” diyerek TimeMaster’ın kritik rolünü özetledi.
“Zamanı sayamazsak hiçbir şeyi doğru yapamayız,” sözleriyle çalışmalarının önemini vurgulayan Karabudak, zaman senkronizasyon kartları ve denizaltılar için dünyada benzeri olmayan otomatik kazanç ayarı ve kalibrasyon yapabilen GPS anten dağıtım birimi gibi farklı çözümler de geliştirdiklerini aktardı.
HAVELSAN’ın hedefi sadece askeri ihtiyaçları karşılamak değil. Karabudak, “Böyle bir zaman çözümü yarattığınızda, askeri alandan çok sivil alanda da kullanım imkanı doğuyor. Telekom, enerji, bankacılık sektörleri, fabrika ve kritik tesislerdeki otomasyona dayalı faaliyetler için de bu çözümler son derece önemli,” dedi.
HAVELSAN, zaman ve frekans çözümlerindeki ürün eksiklerini tamamlayarak geniş bir ihtiyaç setini karşılamayı amaçlıyor. Bu sayede, Türkiye’nin hem askeri hem de sivil alanlardaki zaman ve frekans çözümleri bağımsızlığını büyük ölçüde güvence altına alacak.
