Türkiye’nin bilimsel merakı, 10. Antarktika Bilim Seferi ile zirveye ulaşıyor! Zorlu koşullara rağmen Beyaz Kıta’ya ayak basan Türk ekibi, 14 çığır açıcı projeyle geleceğe ışık tutacak veriler toplamak için sahada.
Türkiye’nin bilimsel merakı, dünyanın en güney ucunda yeniden alevlendi! Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın destekleriyle ve TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü’nün koordinasyonunda düzenlenen “10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi” kapsamında yola çıkan Türk bilim ekibi, nihayet Beyaz Kıta’ya ayak bastı ve çalışmalarına heyecanla başladı.
İstanbul’dan havalanan 25 kişilik ekip, Brezilya ve Şili üzerinden yaklaşık 14 bin kilometrelik zorlu bir güzergahı takip ederek 5 gün süren bir yolculuğun ardından King George Adası’na ulaştı. 103 enlem güneye uzanan bu destansı yolculuk, Antarktika’nın çetin koşullarına uyum sağlamanın ilk ve en önemli adımı oldu.
“Fin del Mundo” yani dünyanın sonu olarak adlandırılan Antarktika’ya açılan son kapı konumundaki Punta Arenas’ta, beklenmedik bir engel ortaya çıktı. Antarktika’daki yoğun sis ve şiddetli fırtınalar sebebiyle tüm uçuşlar rafa kalkınca, bilim ekibi bu şehirde tam 3 gün beklemek zorunda kaldı. Bu bekleme süreci, sabırları sınasa da, bilim insanlarının azmini hiçbir şekilde törpüleyemedi.
Uçuşların yeniden başlamasıyla birlikte tarifesiz bir seferle King George Adası’ndaki Teniente Marsh Havalimanı’na iniş yapan Türk bilim insanları, burada demirli “Sola” isimli gemiye geçiş yaparak deniz yolculuklarına start verdi.
Türk bilim ekibinin hedefi net: Önce Dismal Adası’na, ardından da Türkiye’nin bilimsel araştırma kampının bulunduğu Horseshoe Adası’na ulaşmak. “Bilim ve Barış Kıtası” olarak anılan Antarktika’da sahaya inecek ekip, yaşam bilimleri, fiziki bilimler, yer bilimleri ve sosyal bilimler başta olmak üzere dört farklı ana disiplinde 14 ayrı bilimsel projeyi hayata geçirecek. Bu projeler, gezegenimizin geleceğine dair paha biçilmez veriler sunmayı hedefliyor.
10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, yaşananları tüm samimiyetiyle anlattı: “Aslında ilk planımız çarşamba günü Antarktika’ya uçmaktı ancak çetin hava koşulları nedeniyle bu uçuşu gerçekleştiremedik. Yaklaşık bir haftadır Antarktika’ya yapılan tüm uçuşlar iptal ediliyordu.” Özsoy, bir önceki uçuşta yaşadıkları talihsiz anı da paylaştı: “Hava şartları uygun gibi göründü, şansımızı denedik. Uçağa bindik, kemerleri bağladık ve tam pistin ucundayken Antarktika’da sis yeniden bastırdı. Mecburen geri dönmek zorunda kaldık.”
31 Ocak Cumartesi günü yaptığı açıklamada, bilim ekibinin artık hazır olduğunu müjdeleyen Özsoy, uluslararası iş birliğinin de altını çizdi: “Bugün Antarktika’ya intikalimizi gerçekleştireceğiz. Ayrıca bu yolculukta farklı ülkelerden bilim insanlarına ev sahipliği yapıyoruz. İspanya, Portekiz, Kore, Bulgaristan ve Ekvador’dan araştırmacılar bizim uçağımızda yer alacak. Bunun yanında Almanya, Hırvatistan, Romanya ve Yunanistan’dan bilim insanları da bizimle birlikte Antarktika’ya ulaşacak. Antarktika’da bizi güzel bir havanın karşılamasını umuyoruz. Bilimsel çalışmalara başlamak için içimiz içine sığmıyor!”
Punta Arenas Havalimanı’ndaki Antarktika uçuş kapısının kendisi için benzersiz bir anlam taşıdığını ifade eden Özsoy, ilk kez 2006’da bu kapıdan Beyaz Kıta’ya uçtuğunu ve aradan 20 yıl gibi uzun bir süre geçtiğini dile getirdi. Uçuş sonrası yaptığı açıklamada, “Normalde bu demeci çok rüzgarlı ve soğuk bir havada verirdim. Şu anda güneş var ancak bir yandan da baktığımızda sıcak hava ile soğuk iklimin birleşmesi sonucu oluşan yoğun sis nedeniyle üç gün önce inmemiz gereken Antarktika’ya ancak bugün ulaşabildik. Hafif bir rüzgar var ve güneşte kaldığınızda, sandığınız kadar üşümeyeceğinizi hissediyorsunuz. Çok şükür buradayız. Bu bizim için son derece önemli, çünkü Antarktika’da geçirdiğimiz her gün, bilim insanlarının sahada yürüteceği çalışmalar açısından büyük değer taşıyor.” diye konuştu.
Özsoy, Antarktika’ya 12. seferini gerçekleştirdiğini ve ilk kez bu kadar güneşli bir hava ile karşılaştığını da ekledi. “İklim değişikliğinin kritik bir sürece girdiği bu dönemde Türkiye, bu yıl 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ni icra ediyor. 10 yılda 200’ün üzerinde Türk bilim insanı Antarktika’da çalışmalar yaparak değişen iklimin hangi noktadan nereye doğru ilerlediğine yakından mercek tutuyor.” ifadelerini kullandı. Bu çalışmaları, gezegenin “kara kutusu” olarak adlandırılan Antarktika’dan yapmanın paha biçilmez olduğunu vurgulayan Özsoy, elde edilecek verilerle geçmişi ve bugünü öğrenip istikbale dair öngörülerde bulunulabileceğini kaydetti.
Türk bilim heyetini, Şili’nin Santiago kentindeki Arturo Merino Benitez Uluslararası Havalimanı’nda, Türkiye’nin Santiago Büyükelçisi Ahmet İhsan Kızıltan ve Büyükelçilik personeli sıcak bir şekilde karşıladı.
Büyükelçi Kızıltan, Türkiye’nin Antarktika bilim seferlerinin 10. yılı dolayısıyla bu yılın farklı bir değer taşıdığını ifade ederek, “Türkiye’nin Antarktika’ya başlattığı bilimsel seferlerin onuncu yılı, dolayısıyla bu alanda Türkiye’nin yaptığı yatırım, Türkiye’nin Antarktika’da yapılan bilimsel araştırmalara ne kadar önem verdiğini ve sürekli hale getirilmesi de bu ehemmiyetini gözler önüne seriyor.” dedi. Ekibin yaklaşık bir ay boyunca bilimsel çalışmalar yürüteceğini hatırlatan Kızıltan, destekleri için Şili makamlarına minnetlerini sundu.
Kızıltan, iki ülke arasında bilimsel iş birliğinin kritik olduğunu belirterek, “İki tarafın da takdir ettiği ve devamlılığını arzuladığı bir bilimsel iş birliği. Yapılan bu çalışmalar Türkiye-Şili ilişkilerinin vazgeçilmez bir parçasını teşkil ediyor.” diye ekledi.
