Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, hantavirüsün insandan insana bulaşabilen varyantı nedeniyle pandemi riski taşıdığını ve bir vakanın 34 kişiye bulaştırdığı örneğini verdi. Karantina ve önlemlerin önemine dikkat çekti.
Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, bir gemide ortaya çıkan ve insanlarda endişe yaratan hantavirüs ile ilgili dikkat çekici açıklamalarda bulundu. TGRT Haber canlı yayınında konuşan Ceyhan, özellikle insandan insana bulaşabilen ‘AND’ varyantının yayılma potansiyeline ve olası bir pandemi tehlikesine dikkat çekti.
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, hantavirüsün Kırım-Kongo kanamalı ateşi ile aynı aileden geldiğini belirtti. Bu virüsün Avrupa ve Asya’da ateş, kanama ve böbrek yetmezliği gibi belirtilerle seyreden bir hastalığa neden olduğunu söyledi. Hantavirüsün ölüm oranının %5 ile %15 arasında değiştiğini, ancak Amerika kıtasındaki tiplerinin daha ölümcül olduğunu ve solunum sistemini etkileyerek %40’lara varan ölüm oranlarına ulaşabildiğini aktardı.
Virüsün genellikle kemirgenlerin atıkları yoluyla bulaştığına işaret eden Ceyhan, nadiren de olsa ısırık yoluyla bulaşma vakalarının görüldüğünü ifade etti. Ancak, 1996’da Ant Dağları’ndan adını alan ‘Antip’ varyantının insandan insana bulaşabildiğinin tespit edildiğini ve bu tipin takip edildiğini vurguladı. Diğer hantavirüs tiplerinin insandan insana bulaşmadığını belirtti.
İnsandan insana bulaşabilen hantavirüs varyantının yayılma riskinin yüksek olduğunu belirten Ceyhan, bu nedenle ülkelerin virüsü kendi sınırlarına sokmamak için önlemler aldığını söyledi. Avrupa’da yılda yaklaşık 1950 vakaya rastlandığını aktaran Ceyhan, daha önce Arjantin’de bir kişinin 34 kişiye virüsü bulaştırdığı ve bu vakalardan 11’inin hayatını kaybettiği örneğini verdi. Bu olayın ilk kez bir gemi ortamında ve insandan insana bulaşabilen bir varyantla gerçekleşmesinin dikkat çekici olduğunu belirtti.
Ceyhan, henüz bu tür salgınlar için resmi ve standart önlem bilgilerinin bulunmadığını, ancak benzer durumların geçmişte yaşandığını hatırlattı. Amerika Birleşik Devletleri’nin Dünya Sağlık Örgütü’nden ayrılması ve kendi yöntemlerini uygulaması gibi durumların da karmaşıklığı artırdığını ekledi.
Türkiye’ye gelen vatandaşlerin karantinaya alınması gerektiğini savunan Ceyhan, Sağlık Bakanlığı’nın ev karantinası kararını ise riskli buldu. Hastanede veya karantina merkezinde karantina uygulanması gerektiğini, çünkü temel amacın ilk vakaları gizlememek olduğunu ifade etti. Covid-19 ve gripten farklı olarak hantavirüsün bulaşması için daha fazla virüs yükü ve yakın temas gerektiğini belirtti. Kemirgen dışkısı ve idrarına uzun süre maruz kalmanın solunum yoluyla bulaşmaya yol açabildiğini, gıda ve suyla bulaşma vakalarının da görülebildiğini ancak virüsün ağızdayken solunum yoluna kaçmasıyla bulaşın gerçekleştiğini açıkladı.
Virüsün kuluçka süresinin 42 güne kadar uzayabildiğini söyleyen Ceyhan, bu süreçte aralıklı testlerle takip gerektiğini belirtti. Bir gemi örneğinde, hastalığın başlangıcından sonra bile yeni pozitifleşen kişilerin görüldüğünü ve bu nedenle karantina süresinin önemini vurguladı.
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, gelecekte pandemi yaşanmasının kaçınılmaz olduğunu, tıpkı deprem gibi pandemilerin de artık görüleceğini söyledi. Pandemilerin ortalama 10 yılda bir ortaya çıktığını ve geçmişte yaşanan pandemi felaketlerinin (7 milyon ölüm) altını çizdi. Ancak hantavirüsün değil, grip varyantlarının yeni pandemilere yol açabileceği öngörüsünde bulundu.
Hastalığın tedavisinde ribavirin adlı ilacın kullanıldığını ancak etkinliğinin bilimsel olarak kanıtlanmadığını belirten Ceyhan, en önemli noktanın hastalığı erken teşhis edip uygun müdahalede bulunmak olduğunu vurguladı. Hantavirüsün başlangıç evresinde yüksek ateş ve kas ağrıları ile kendini gösterdiğini, yaz aylarında daha sık görüldüğünü belirtti. Hastalığın böbrek yetmezliği ve kanama dönemlerinin ardından yoğun bakım gerektirebileceğini, ancak erken müdahale ile tedavi şansının bulunduğunu sözlerine ekledi.
