TÜBİTAK destekli yerli rumen sensör bolusu projesi, sığır sağlığını anlık takip ederek hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandıracak.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) iş birliğiyle TÜBİTAK-1005 programı kapsamında yeni bir proje başlatıldı. Proje, sığır sağlığının izlenmesine yönelik yerli rumen sensör boluslarının geliştirilmesini amaçlıyor.
Bu proje ile büyük ölçüde ithal edilen rumen sensör boluslarının yerli imkanlarla üretilmesi hedefleniyor. Amaç, Türkiye’de hayvancılık sektöründe dijital dönüşümü hızlandırmak ve sığır sağlığını anlık olarak takip etmektir.
EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin sığır sağlığını iyileştirmeye yönelik çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti. Dört üniversiteden uzman akademisyenlerin yer aldığı multidisipliner bir çalışma olduğunu vurguladı.
Ertay, geliştirilecek yerli sensör bolusunun, hayvanların ‘rumen’ adı verilen mide bölgesine yerleştirileceğini açıkladı. Bu sensör, hayvanın mide ortamındaki sıcaklık ve pH değerlerini sürekli olarak dışarıya veri olarak aktaracak. Bu sayede hayvanın midesindeki tüm aktiviteler gözlemlenebilir hale gelecek.
Toplanan veriler bilgisayar veya tablet aracılığıyla takip edilecek. Bu veriler, hayvanın gelecekteki süt verimi, kızgınlık zamanı ve et kapasitesi gibi konularda öngörülerin güçlendirilmesine yardımcı olacak. Ayrıca, hayvanın doğumu yaklaşıp yaklaşmadığı veya hastalık durumu gibi kritik bilgilerin de tespit edilmesi mümkün olacak.
Ertay, Türkiye’deki buzağı ölüm oranının yaklaşık yüzde 15 olduğunu, bu oranın rumen sensör bolusu kullanan ülkelerde yüzde 2-3 seviyelerinde bulunduğunu hatırlattı. Geliştirilecek ürünün yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin azalması bekleniyor.
Sensör bolusunun dış yüzeyinin polimer malzemeden yapıldığını ve hayvan midesine zarar vermediğini belirten Ertay, ürünün 5 yıldan uzun süre midede kalabildiğini ifade etti. Bu sayede elde edilen bilgiler, veterinerler ve çiftçiler tarafından tabletler aracılığıyla incelenerek hayvan sağlığı hakkında önemli kararlar alınabilecek.
Proje, 18 ay sürecek ve tarım ile hayvancılıkta dijitalleşmeyi hedefliyor. Başarılı olması durumunda, sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişimine katkı sağlaması ve 12. Kalkınma Planı’nda belirtilen sığır sayısının artırılması hedefine ulaşılması amaçlanıyor.
